Biografie: Roger Raveel

1921 Geboren op 15 juli in Machelen-aan-de-Leie als zoon van Gustaaf Raveel en Bertha Van Lancker. Zijn vader is vlasexpert en molenaarsgast. Zijn moeder bereddert het huishouden.

1921-1927 Gaat naar de lagere school van zijn geboortedorp. Lijdt aan chronische bronchitis en moet veel binnenshuis blijven. Beheerst op jonge leeftijd de regels van het perspectief.

1933-1937 Volgt lessen aan de Tekenacademie in Deinze, waar hij werkt volgens de daar geldende maatstaven.

1938-1939 Werkt thuis in stilte. Jaren van vertwijfeling

1940-1941 Gaat als vrije leerling weer naar de Tekenacademie in Deinze. Hubert Malfait, één van zijn leraren, is geestdriftig over de tekeningen van de jonge Raveel. Zijn schilderijen vindt hij minder geslaagd.

1942-1945 Studeert aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Gent. Volgt er les bij o.a. Jos Verdegem en Hubert Malfait. Werkt aanvankelijk onder de invloed van Verdegem, maar houdt er vrij vlug een eigen mening op na.

1946 Op 16 oktober overlijdt zijn moeder. Bezoekt de overzichtsexpositie van Vincent van Gogh in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Antoon De Clerck brengt hem in contact met de zestienjarige Hugo Claus, die geregeld bij Raveel op bezoek komt.

1948 Trouwt met Zulma De Nijs. Maakt enkele schilderen met als thema 'Tafels'. Ontdekt dat waar schaduw is de identiteit van het ding verdwijnt.

1950-1951 Beweegt zich in avant-gardekringen van Gent en Brussel. Heeft enkele persoonlijke contacten met Karel Appel en Corneille. Van artistieke toenadering is geen sprake. In heel wat van zijn tekeningen duiken al vierkanten op. Maakt schilderijen waarop via afsnijdingen van de compositie in een hoek de spanning tussen het schilderij als plat vlak en de illusieschepping op het schilderij wordt benadrukt.

1952 Schildert belangrijke werken als 'Gele man met karretje', 'Man met gele pet', 'Man op rugzijde', 'Voetbalveld', 'Zelfportret met sigaret' en andere werken die later het uitgangspunt van de Nieuwe Visie worden.

1953 Schildert 'Breister, 'Karretje en man' en 'Man voor blauwe muur met zwarte kat'.

1954 Eerste belangrijke tentoonstelling in Galerie 'Het Gentse Meubel' in Gent.

1955 Volgt van 1955 tot 1958 een keramiekcursus aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Gent.

1956 Maakt 'Hommage aan Giotto', een kunstenaar in wiens werk hij een soort kosmische kracht beweert te ervaren.

1957 Vraagt zich af of zijn werk niet te ver van het leven en de natuur is verwijderd. Maakt van 1957 tot 1962 een abstracte periode door.

1958 Wordt bekroond met een eervolle vermelding in de Prijs van de Jonge Belgische Schilderkunst. Een tweede keer in 1960. In werken als 'Groene aanwezigheid in blauwe ruimte' en 'Waterdiep' staan organisch geschilderde partijen in fel contrast met brutaal aangebrachte vierkanten waardoor de atmosferische werking in zijn doeken wordt doorbroken.

1959 Reist door Italië.

1960 Krijgt een ruim atelier in de dorpsschool van Machelen-aan-de-Leie, waar hij op groot formaat kan werken. Wordt leraar aan de Stedelijke Academie van Deinze.

1961 Ontwerpt een decor voor het optreden van een dansgroep uit Tahiti in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel.

1962 De betrachting om het leven directer in zijn werk te betrekken leidt tot de integratie van voorwerpen in zijn schilderijen. Maakt 'Het Venster'. Een echt vensterraam valt samen met het oppervlak van het schilderij dat er achter ligt, en waarop door natuurindrukken ontstane kleuren en vormen geschilderd zijn. Reist voor de tweede keer naar Italië. Verblijft drie maanden in Albisola waar hij aan keramieken werkt. Neemt met Asger Jorn, Wilfredo Lam en Fontana deel aan een groepstentoonstelling. Begint aan 'Neerhof met levende duif', een drieluik met op het centrale paneel een kooi waarin zich een levende duif bevindt.

1963 Voltooit schilderijen als 'Hooioppers' en 'Het gordijntje'. Raoul De Keyser volgt les bij Raveel aan de Stedelijke Academie van Deinze.

1964 Eerste tentoonstelling in Frankrijk: Galerie Renar in Roubaix. Eerste ontmoeting met Reinier Lucassen. Exposeert in Galerie Drieghe in Wetteren en Galerie Kaleidoscoop in Gent. Dichter Roland Jooris onmoet Raveel in Galerie Drieghe in Wetteren.

1965 Schildert een tweede drieluik: 'Het verschrikkelijke mooie leven', waaraan weer een kooi, dit keer met levende kanaries, is bevestigd. Schildert 'Herinnering aan het doodsbed van mijn moeder'. Galerie Espace toont in Amsterdam voor het eerst zijn werk in Nederland.

1966 Uitgebreide tentoonstelling in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Krijgt opdracht om een reeks muurschilderingen te realiseren in de keldergangen van het kasteel van Beervelde. Werkt hiervoor nauw samen met Raoul De Keyser, Reinier Lucassen en Etienne Elias.

1967 Publiceert in Elseviers Weekblad 'In gesprek met mezelf: een bad in de realiteit', een autobiografisch geschrift. 1968 Exposeert op het binnenplein van de Brugse Hallen naar aanleiding van de Eerste Triënnale voor Plastische Kunst in België zijn 'Tuintje met karretje om de hemel te vervoeren', een environment. Vertegenwoordigt België op de XXXIVe Biënnale van Venetië en wordt uitgenodigd op 4. Documenta in Kassel. Verhuist naar een vernieuwde woning in de Olsenestraat (thans Hoevestraat). Een ernaast liggende vlasschuur wordt tot een ruim atelier omgebouwd.

1969 Voltooit Genesis, 33 litho's met gedichten van Hugo Claus. Werkt aan het 'Dulciaproject' met Antoon De Clerck, Etienne Elias, Raoul De Keyser, Reinier Lucassen en Roland Jooris. Het opzet is een textielfabriek in Zottegem gedurende drie dagen tot kunstwerk om te vormen. In Haarlem is er in De Hallen/ Frans Halsmuseum onder de titel 'Een spiegel voor Roger Raveel' een overzichtstentoonstelling. Nadien is de expositie te zien in 's-Hertogenbosch, Groningen en Amersfoort.

1970 Krijgt opdracht om een kunstwerk te creëren in het stadscentrum van Rotterdam. Maakt als ontwerp 'De burgers van Rotterdam': vier levensgrote figuren, die in hout zijn uitgezaagd en met olieverf zijn beschilderd.

1971 Laat tijdens de Tweede Triënnale voor Plastische Kunst in België te Brugge vier houten zwanen op de sterk vervuilde reien drijven. Op zondag 29 augustus wordt het project 'Raveel op de Leie' uitgevoerd: een met plastic zakken bedekt vlot vaart van Machelen-aan-de-Leie naar Afsnee. Wil met dit plastisch gebeuren het publiek meer natuurbewust maken en een verdere industrialisering van de Leiestreek voorkomen. Neemt deel aan de Biënnale van São Paulo.

1972 Schildert 'Een van de nog duizenden dorpsstraten in Vlaanderen en elders'.

1973 In oktober sterft zijn vader. Zijn figuur heeft de kunstenaar tot talloze werken geïnspireerd. Voltooit 'Picnic', 'Doorkijk met Machelenkerk', 'Is alles dan toch mogelijk' en andere belangrijke werken.

1974 Tentoonstellingen in het Stedelijk Museum in Amsterdam en in de Sint-Pietersabdij in Gent. Maakt 'Zelfportret met schilderij'. Publicatie van de monografie Roger Raveel 1950-1954: een creatief moment na het expressionisme door Roland Patteeuw.

1975 Muurschildering 'Wat bedoelde Ensor met vive la sociale?' in metrostation Merode in Brussel.

1977 Schildert 'Dit is een schilderij van de badkamer van R.R.' en 'Het ontwerp van de cirkel'.

1978 Maakt het grote doek 'De schilderijenoptocht van 1978 te Machelen'.

1980 Ter gelegenheid van de aankoop van 'De schilderijenoptocht van 1978 te Machelen' organiseert het Gemeentelijk Museum in Arnhem een kleine overzichtstentoonstelling. Schildert een reeks werken met als thema 'De omarming'.

1981 Retrospectieve 'Roger Raveel ziet...zien...' in het Stedelijk Museum in Sint-Niklaas. Overzichtsexpositie in het Museum Bommel-Van Dam in Venlo, die nadien naar het Cultureel Centrum in Hasselt doorreist. Publicatie van de monografie Roger Raveel door Hugo Claus, K.J. Geirlandt, Roland Jooris, Octave Scheire en Hans Sizoo.

1982 Naar aanleiding van een omvangrijke schenking werken door en van Roger Raveel, organiseert het Museum van Deinze en Leiestreek de tentoonstelling 'Plastisch dagboek van Marnac'.

1983 Schildert 'Kijken en Zien', een triptiek waarin hij op een samenvattende wijze gestalte geeft aan zijn nieuwe picturale ideeën. Het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel organiseert een uitgebreide retrospectieve. Krijgt in Duitsland de Joost van den Vondelprijs.

1984 Maakt 'Een gebeuren in het groen van mijn poort', een objectschilderij waarin hij poogt zijn verbondenheid met zijn leefmilieu en huisgenoten weer te geven.

1985 Overzichtstentoonstelling in het Van Abbe Museum in Eindhoven.

1986 Deelname aan Chambres d'Amis in Gent.

1989 Muurschilderingen in het Loodswezen in Oostende.

1990 De zin van het zinloze, in het stadscentrum van Brussel.

1993 Poëzie rond Roger Raveel in Watou. Wandschilderingen in de bidkapel Maria Hulp der Christenen in Machelen-aan-de-Leie.

1995-1996 Tentoonstellingen in Gordes, Haarlem, Brussel en Brugge. Ontvangt de adellijke titel van ridder.

1998 Gouden huwelijksjubileum Roger Raveel en Zulma De Nijs. Verwezenlijkt Het Plein van de Nieuwe Visie in Machelen-aan-de-Leie.

1999 Op 21 oktober 1999 wordt het Roger Raveelmuseum, een creatie van architect Stéphane Beel, in aanwezigheid van heel wat politici en prominenten uit diverse sectoren en kunstenaars officieel geopend.

2001 Beschildert een duivenhok op wielen waarin zich twee tortels bevinden. Ter gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag wordt het kunstwerk, onder grote belangstelling, naar het Raveelmuseum in zijn geboortedorp getrokken.

2003 Ontwerpt de beschildering van een kusttram voor Beaufort 2003. De tram, waarop een gedicht staat van Hugo Claus, verbindt op symbolische en letterlijke wijze alle kustgemeenten met elkaar.

2004 Exposeert onder de titel 'De wonderlijke werkelijkheid van Roger Raveel' in Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen.

2005 Tentoonstellingen in het Roger Raveelmuseum, 'Roger Raveel drukgrafisch' in Aarschot en 'Roger Raveel: Objecten en werken op papier' in het Cultureel Centrum van Hasselt.

2006 Viering vijfentachtigste verjaardag van Raveel in Machelen-aan-de-Leie met o.a. de voorstelling van Een verschrikkelijk mooi leven, een biografie over de kunstenaar en 'De schilderijenoptocht van 1978 te Machelen', één van de meesterwerken van Raveel, als tableau vivant.

Samenstelling: Carlos Alleene