ANTILOPE GALLERY
Roger Wittevrongel

Er zijn twee soorten kunstenaars: de nomaden en de sedentairen. De eersten bouwen hun oeuvre uit, van experiment tot experiment, en veranderen voortdurend van artistiek gewest. De anderen vertoeven honkvast in hetzelfde huis van de kunst en hernemen en vervolmaken de optie waarvoor zij zich lang voordien uitspraken.

Tot deze laatsten behoort Roger Wittevrongel, die sinds jaren rond twee thema's werkt: de voorwerpen die men ontdekt in de stedelijke en industriële omgeving; de stillevens van het toeval: luiken, muren, poorten, signalen, toevallige configuraties... De andere pool is minder gevarieerd: het vrouwelijk naakt, de tors, al dan niet gekleed en de wereld van de intimiteit, het bed, het atelier. De lokstemmen van de tijd verleidden hem ook niet tot andere disciplines dan het traditionele kwartet van schilderkunst, tekening, aquarel en grafiek. Misschien is hij vooral een tekenaar.

Wittevrongel vindt woorden bij zijn werk overbodig. Zijn oeuvre behoeft dan ook geen grote woordenschat. Het spreekt voor zichzelf. Geen metafysica dus, geen ondoorgrondelijke expressie van het onderbewuste, geen weergave van de subjectieve ervaringswereld. Hij registreert streng en perfectionistisch wat zijn oog ziet, of meent te zien. Bij Wittevrongel is een zonnebaadster een vrouw die baadt in de zon; een poort is een poort; een verhakkeld kistje is een kistje dat verhakkeld is. Woord en beeld zijn pleonastisch. Achterdocht en filosofie lijken overbodig: misschien wil hij ons wel leren kijken met datzelfde onderkoelde oog. Alhoewel die objectieve neutraliteit wel eens verraden wordt door een liefde voor de materie en een warme bewondering voor de dingen zoals ze gezien worden.

Concretisme ? Hyperrealisme ? De eeuwige en uitzichtloze discussie over stroming en strekking. In elk geval is het gewoon zo, dat Wittevrongel een thema kiest, omdat het hem raakt. Aan de basis van de beelden die hij kiest en schept, liggen elementaire vormervaringen: cirkel en rechthoek, vertikale en horizontale lijnen, opening en afsluiting, rechten en krommen, licht en donker. De bijzondere kwaliteit van Wittevrongels werken is te danken aan de fascinerende eenheid tussen het concreet karakter en de abstracte vorm. De wijze waarop deze kunst waargenomen wordt, is afhankelijk van het feit, dat men niet alleen het voorgestelde motief, maar vooral de vorm in deze abstracte, afhankelijke, geestelijke betekenis herkent. De poging om de inhoud van de kunst via het motief en het voorgestelde object te verklaren, moet tot een dwaalspoor leiden. Zo zou men slechts op zoek gaan naar geestelijke en spiritualistische lagen. Essentieel komt de vorm in de kunst slechts tot leven, wanneer de kunstenaar of de toeschouwer het bestaan van het afgebeelde 'aanraakt'. Niet enkel als 'cultuurgoed', want de zintuiglijke en geestelijke ervaring vormen een eenheid.

Deze beleving is in principe dezelfde, onafhankelijk van het feit of een naaktfiguur, een oude fabriekspoort of een abstract motief het onderwerp van het schilderij is. De concentratie op de abstracte vorm van de dingen is de oorzaak van de stilte in Wittevrongels schilderijen. Hij toont geen gebeurtenissen. Wat gebeurt, gebeurt met de ogen, is via de ogen te transformeren, om zo de ontmoeting met onze innerlijke voorstellingen en vormen tot stand te brengen. Door deze concentratie op de vorm, krijgen dingen als een deur of een muur, een intense aanwezigheid en maken ze tegelijkertijd een ongelooflijk ruime indruk. Ook de herkenning is nabij en zelfs de fantasie. Zo hebben we het allemaal als kind ervaren, wanneer wij in de verschillende vormen op de wand of het plafond een afschildering van onze angsten en wensen zagen.

Muren, vensters, deuren. Wittevrongel toont het alledaagse, doorheen een kosmos van lijnen en kleuren. Zo is hij te situeren in een soort van 'anti-kunst', die de vorm in de alledaagse werkelijkheid ontdekte. Kunst is niet het hoge en verhevene. De waardigheid van de vorm is overal, niet alleen in het uitzonderlijke of het buitengewone. Daardoor verkrijgen zijn schilderijen zelfs een zekere politieke bijbetekenis: ze tonen een soort van democratie van de schoonheid der dingen. Het bijzondere is overal. Diezelfde wanden, deuren en ramen suggereren het thema van 'openen en sluiten'. Schijnbaar overweegt het afgeslotene. Toch is de mogelijkheid van het openen erg nabij en dat perspectief creëert een merkwaardige spanning.

Een zeer levendige erotische kwaliteit is niet alleen in de naaktfiguren van Wittevrongel aanwezig. Met zijn Atelier-serie aquarelleerde hij een lichtvoetige leidraad voor zijn kunst. Intensief en manifest worden kachel, kast, verftube, bunsenbrander en gootsteen getoond als vorm. Zonder formalisme. Een kleine naaktfiguur in het schilderij verklaart de betekenis van het venster. En telkens wordt ook op andere plaatsen het lokkende en het afgeslotene, het harde en het zachte op een zeer persoonlijke wijze gecontrasteerd. Onmiddellijke ervaringen, de rijkdom van het alledaagse bestaan. De dingen op die manier als vorm beschouwen, is wellicht een correctie op een wereld die is ingesteld op functionaliteit en consumptie.